|
Kriz, küçük esnafı kan ağlatıyor
ABD’den çıkan ve tüm dünyaya dalga dalga yayılan küresel mali kriz, Bakırköy’deki küçük esnafı da vurdu. Kriz ortaya çıktıktan sonra satışların azalmasından şikayetçi olan küçük esnaf, devletin gerekli önlemleri almadığını vurguluyor. Özellikle giyim ve tekstil sektöründe büyük zararlar edildiğini savunan küçük esnafın kimileri gerçekten bir kriz ortamının olduğunu savunurken, kimileride gerçekten bir kriz ortamının olmadığını, vatandaşların psikolojik olarak kriz söylentilerinden etkilendiğini dile getiriyor. Küçük esnaf, krizden en çok tekstil sektörünün etkileneceği kanaatinde. Ama hepsinin söylediği ortak bir şey var; "Türkiye bir kriz ülkesi. Bu kriz olmasa da alışveriş merkezlerinin açılmasıyla küçük esnaf bitti. Zaten az olan satışlarımız kriz söylentilerinin de yayılmasıyla sıfıra indi. Tek tük satış yapabiliyoruz, fakat o da kredi kartıyla. Zararına satış yapmak durumunda kalıyoruz. Küçük esnaf olarak bizler kan ağlıyoruz."
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan ise küçük esnafı sevindirecek haber geldi. Bakanlık, küçük esnafa kredi desteği sağlamak için hazırlanıyor. İlk aşamada sıfır faizli, 3 ile 6 ay arasında geri ödemesiz kredi kullandırılacak, ikinci aşamada ise küçük esnafın birleşmesi desteklenecek. . Her iki kredide de Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) faiz yükünü üstlenecek. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı kriz döneminde yaklaşık 400 milyon kaynağı küçük esnafa vermeye hazırlanıyor, bu da kriz döneminde küçük esnafa nefes aldıracak gibi görünüyor.
İşte küçük esnaftan kriz yorumlamaları;
Şahin KILIÇ/ŞAHİN KUNDURA
Türkiye bir kriz ülkesidir. Biz krize yıllardır alışığız. Dolar çok yükseldi. Dolar, 1.200lerden 1.700lere çıkınca ister istemezde ürün maliyetleri yükseldi. Hatta bir ara üretim tamamen durdu. Malzeme bulamaz hale geldik. Dericiler deri satmıyor, ilaç, sölüsyon gibi diğer hammadde satışları durdu, malzeme elde edemedik. Ve kriz başladıktan sonra satışlarımızda ciddi azalmalar görüldü.
2001 krizi bir anda gelip geçti, o anda dolar 600 den 1600 e çıktı ama kısa zamanda krizin etkileri unutuldu. Bu kriz ise önceden olacağı belliydi fakat gizlendi, Türkiye’de kriz yok her şey çok iyi, bizi teğet geçer dendi fakat maalesef teğet geçmedi. İşten çıkarmalar ve kapanan firmalar krizin Türkiye’yi teğet geçmediğinin birer kanıtı durumunda.
Dünyadaki krizle bizim ülkemizdeki krizin pek fazla bir alakası olduğuna inanmıyorum. Bizdeki kriz 3-5 sene öncesinden kendini belli etmişti zaten. Üretilemeyen yerde tabiki kriz olur. Ve Türkiye’nin sürekli bir kriz ortamında bulunmasının arkasında da bu neden yatıyor. Örneğin ben ayakkabıcıyım, ayakkabının %60’ı gibi yüksek bir rakamı Çin’den geliyor Türkiye’ye. Çin’e gittim ve gördüm. Orda işçinin işverene olan maliyeti çok düşük. Bu sebeple malları çok ucuza üretebiliyorlar. Orda bir işçinin maliyeti en düşük 75 en yüksek ise 150 dolar civarında.
Türkiye’de öyle değil, Türkiye’de bir işçinin maliyeti 1000 YTL civarında. Tekstil sektörü bugün dışarıya kaçtı, fabrikaları dışarıda kurdular. Bugün bende bir işveren konumunda olsam, Türkiye dışında işçi maliyeti nerde en ucuzsa fabrikamı orda kurarım. Şirket Türkiye’de, imalat ve üretim dışarıda. Bu noktada ülkeyi yönetenlere çok büyük görev düşüyor. Görev nedir? Bir kere her şeyden önce teşvik etmesi lazım. Türkiye’de tekstil sektörü bitmiş durumda. Tekstil nerde üretiliyor? Çin’de. Çin malını almayın diye bas bas bağırıyorlar, dünya alıyor tabiki bizde alacağız. Sen de ucuz üret senden de alsınlar. Devletin kriz öncesi yeterli önlemleri almadığını düşünüyorum. KDV hala yüksek durumda. 16dan 8e düştü sonra 10a çıkardılar fakat bu düşüş yeterli değil. KDV düşürülecek diye bir söylenti var fakat ne kadar doğru bilemiyorum. Türkiye’nin bel kemiği şu an tekstil sektörüdür. Bundan birkaç sene evvel ayakkabıcılık sektöründe de İtalya’yla baş başa gidiyorduk. Ama bu krizle tekstil de ayakkabıcılık sektörü de yavaş yavaş yok olacağa benziyor.
Rabia …../……
Küresel mali kriz bizim sektörümüzü, yani tekstil sektörünü olumsuz yönde etkiledi. Kriz başladıktan sonra satışlarda ciddi azalmalar görülmeye başladı.Önceden günlük elimize geçen miktar 700 YTL civarında ise bugün bu rakam 300 YTL’yi geçmiyor. Krizden olumsuz etkilenmemek için bizde kendi çapımızda önlem almaya çalıştık tabi. Kampanyalara geniş çapta yer vermeye çalışıyoruz. Örneğin 8 YTL’lik çorapları 2 YTL’ye satıyoruz şu an. Fakat bu kampanyalar dahilinde mecburen zarar ediyoruz. Kriz başladıktan sonra kredi kartıyla yapılan satışlarda da bir artış var. Eskiden günde 100 YTL’lik bir kredili satış oluyorsa şimdilerde günlük yaklaşık 300 YTL’lik kredili satış oluyor. Günlük nakit 25 YTL’lik satış anca oluyor. Kriz başladıktan sonra mallarımızın fiyatlarında düşüş yapmak zorunda kaldık. Krizle beraber kapanan alışveriş merkezlerindeki dükkanlarımızda kapandı fakat böyle mağazaların kapanması küçük esnafın işine yaramadı. Şu an gerçekten bir kriz ortamı var ve insanların alım gücü yok, bu yüzden küçük esnaf kan ağlıyor. Ve bu kriz en çok tekstil sektörünü vuruyor.
Yakup AYHAN/ AVEA BAYİİ
Krizden sonra telekomünikasyon sektöründeki satışlarda bir azalma söz konusu. Kriz başladıktan sonra karı bir kenara bıraktık, zarar etmemek için maliyetine satış yapıyoruz. Kriz küçük esnafı çok olumsuz etkiledi. Normal şartlar altında satışlarımızın çoğu kredi kartıyla yapılan satıştı ve çok az da nakit satış yapabiliyorduk. Kriz başladıktan sonra nakit satış bitti, tamamen kredili satış haline dönüştü. Bu ortam psikolojik olarak etkilemiyor insanları, gerçekten bir kriz ortamının olduğunu düşünüyorum. Alışveriş merkezlerinin kapanmasını küçük esnaf olarak işimize yarayacağını düşünüyorum, çünkü büyük marketlerden dolayı küçük esnaf iş yapamıyor, kan ağlıyor. Krizden en fazla etkilenecek sektörün de tekstil olacağını düşünüyorum. Telekomünikasyon sektörü artık lüks gibi görülüyor, bu yüzden tekstil sektörü krizden daha fazla etkilenecektir.
Şifalı Bitkiler Uzmanı Derya AKÇAKAYA
Gerçekten bir kriz ortamının olduğunu düşünmüyorum fakat insanlar psikolojik olarak etkileniyorlar. Önceden 3 kişiden kazandığım parayı şimdi 6 kişiden ancak kazanabiliyorum.İnsanlar kriz psikolojisine girdikleri için son 3-4 gündür satışlarda bir azalma gerçekleşti. Türkiye zaten bir kriz ülkesi. Bizler her zaman krizle iç içe yaşayan insanlarız, bu yüzden halkımızın ve vatandaşların bu kriz söylentilerinden olumsuz etkilenmemeleri gerekiyor.
Ümit TANER/ÜMİT EMLAK
Krizin söylentiden ibaret olduğuna inanıyorum, varsa da parası olanı etkilemez. Küresel mali kriz de gayrimenkul piyasasını olumsuz etkilememiştir, çünkü gayrimenkul para işidir ve parası olan insanların tercih edeceği bir sektördür.Dolayısıyla da emlakçılık sektörü krizden olumsuz etkilenmemiştir.
Enis BOĞAZ/BOĞAZ KUYUMCULUK
Kriz, kuyumculuk sektörünü haliyle satışlar pozisyonunda olumsuz etkiledi. Kuyumculuk sektörü, hem yatırım hem de takı olarak halkın elindeki ihtiyaç fazlası nakitini değerlendirdiği bir sektördür. Böyle dönemlerde insanlarımız önceden almış olduğu yatırım altınlarını bozdurmaya gelirler. İlk etapta almaktan yana değil, bozdurmaktan yanadırlar. Kriz dönemlerinde insanlar ilk önce daha önemli ihtiyaçlarını gidermektedirler. Bundan sonra yapılacak olan Avrupa’nın krizden çıkmasını ve daha sonra oluşacak olumlu hareketlerin bize yansımasını beklemektir.Kriz başladıktan sonra satışlarımızda tabiki bir azalma görüldü fakat biz önlem olarak Türk Lira’sında kalmayı tercih ediyoruz. 2001 yılında da bir kriz oldu fakat şu anda yaşanan kriz çok daha ağır. Ve ben gerçekten bir kriz ortamının olduğunu düşünüyorum, tüm olanlar bir söylentiden ibaret değil. Dünya dengeleri, söylentilerle işlerini kötüye sokacak bir duruma sokmazlar. Kriz bir çok firmayı ve bunun yanında ülkeyi kötü etkiledi. Kimse dönen çarkı bozmak istemez. Ama tabiki bu krizin otomotiv, inşaat ve tekstil gibi yüksek ücretli sektörleri daha fazla etkileyeceği kanaatindeyim.
|
